Opracowanie podejmuje problem zapewnienia kompleksowej opieki psychiatrycznej po zakończeniu pilotażu centrów zdrowia psychicznego (CZP). Autorka zwraca uwagę, że art. 5a ustawy o ochronie zdrowia psychicznego wymaga zapewnienia opieki w pięciu formach. Po zakończeniu pilotażu, najpóźniej 31 grudnia 2026 r., stanie się to warunkiem kontraktowania świadczeń. Tymczasem 25 ze 119 obszarów obsługują centra „typu B”, które nie mają własnego oddziału całodobowego i nie są w stanie samodzielnie zapewnić wszystkich form opieki. Drugim problemem jest to, że sam obowiązek ma charakter ustawowy i bezterminowy, ale narzędzia jego wykonania, takie jak ryczałt populacyjny, mapa obszarów, koordynacja czy normy kadrowe, funkcjonują wyłącznie w czasowym rozporządzeniu pilotażowym. Grozi to powstaniem „próżni prawnej” 1 stycznia 2027 r.
W odpowiedzi autorka proponuje podejście trójwarstwowe. Pierwszym krokiem jest przeniesienie przed końcem 2026 r. kluczowych zabezpieczeń do rangi ustawowej. Chodzi m.in. o obowiązek współpracy szpitala, dopuszczenie pięciu form opieki w jednej strukturze oraz trwałą podstawę wymiany danych z pomocą społeczną. Następnie Minister Zdrowia powinien wydać rozporządzenie ustanawiające wiążący standard kompleksowej opieki, niezależny od formy organizacyjnej. Standard określałby m.in. jednego koordynatora, terminy kontaktu po wypisie oraz podmiot odpowiedzialny za ciągłość opieki. Realizację standardu umożliwiałyby trzy równoważne modele organizacyjne: podwykonawstwo, konsorcjum lub dwie umowy z NFZ.
Weronika Tomiak jest liderką społeczną, lekarką, oraz absolwentką lingwistyki dla biznesu. W swojej pracy łączy perspektywę medyczną, naukową i humanistyczną, działając na styku zdrowia, edukacji i innowacji społecznych. Jest prezeską i założycielką Fundacji Neuroróżnorodni, której działania dotarły do ponad 4 milionów odbiorców.
Mentorem pracy był dr Tomasz Rowiński, psycholog, adiunkt w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie i członek Rady do spraw Zdrowia Psychicznego przy Ministrze Zdrowia. Jest pomysłodawcą i pierwszym prezesem podmiotu leczniczego EZRA UKSW oraz współtwórcą pierwszego środowiskowego centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży na warszawskich Bielanach, za które otrzymał nagrodę „Złota Synapsa”.
Tekst artykułu dostępny jest na stronie PolitykaZdrowotna.com. Pełny raport zawierający szczegółową analizę przedstawionych propozycji ukaże się już wkrótce na naszej stronie.
Praca powstała w ramach programu Young Think Policy Briefs Zdrowie.